ข่าวสืบสวนจาก Mongabay พบแร่จากเหมืองที่ปล่อยมลพิษในเมียนมา ส่งต่อไปจีนผ่านบริษัทไทย ข่าวสืบสวนจาก Mongabay พบ แร่สำคัญจำนวนมากจากเมียนมาถูกนำเข้ามาในไทย และส่วนใหญ่ถูกส่งออกต่อไปยังจีน ขณะที่หน่วยงานไทยตรวจพบโลหะหนักในแม่น้ำของไทยแล้วอย่างน้อย 6 สาย โลหะหนักเหล่านี้เชื่อมโยงกับการทำเหมืองในเมียนมา การสืบสวนของสื่อ Mongabay พบบริษัทจดทะเบียนในไทยกว่า 50 แห่งที่ยังนำเข้าแร่จากเมียนมา ในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2025 ไทยนำเข้าแร่จากเมียนมากว่า 105,000 ตัน มูลค่ากว่า 13,900 ล้านบาท แต่ผู้นำเข้าส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าแร่มาจากเหมืองใด ข้อมูลชี้ว่าบริษัทในเมียนมา ไทย และจีนได้ประโยชน์จากอุตสาหกรรมนี้ อุตสาหกรรมเดียวกันนี้ก่อวิกฤตสาธารณสุขและกระทบความมั่นคงด้านอาหารและน้ำของประชาชนหลายแสนคนในภาคตะวันออกของเมียนมาและภาคเหนือของไทย ภาคประชาสังคมและกลุ่มการเมืองไทยจึงเรียกร้องให้ยุติการนำเข้าแร่จากเมียนมา
โอกาสและอุปสรรคของช่างไฟรายย่อยเมื่อโซลาร์เซลล์ภาคเหนือบูม (3) การเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรม ต้องยกระดับช่างและผู้รับเหมารายเล็ก 2 ตอนที่ผ่านมาเล่าว่าตลาดโซลาร์รูฟท็อปภาคเหนือกำลังเติบโต แต่ผู้รับเหมารายเล็กต้องแข่งกับรายใหญ่ที่มีทุนมากกว่า ตอนสุดท้ายตามลงไปถึงคนที่ขึ้นหลังคาจริง ช่างรายวันที่ให้สัมภาษณ์ได้ค่าแรงวันละ 600-800 บาท ไม่เคยมีการคุยเรื่องประกันอุบัติเหตุ และต้องจ่ายค่าอบรมกับซื้อเครื่องมือเอง ขณะที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) เพิ่งอนุมัติโครงการโซลาร์ภาคประชาชน เป้า 1 ล้านครัวเรือน และผู้ติดตั้งในโครงการต้องรับประกันงานและประกันอัคคีภัยให้เจ้าของบ้าน 7 ปี แต่ยังไม่พบข้อกำหนดเรื่องประกันอุบัติเหตุของช่างที่ลงมือติดตั้ง การเปลี่ยนผ่านที่เป็นธรรมจึงต้องดูแลคนทุกระดับในห่วงโซ่ ตั้งแต่การอบรมที่เข้าถึงได้ ความปลอดภัย ไปจนถึงคำถามว่าเมื่อช่างตกหลังคา หรือเมื่อแผงหมดอายุ ใครต้องรับผิดชอบ รัฐ หรือธุรกิจใหญ่ที่ได้ประโยชน์จากตลาดนี้
โอกาสและอุปสรรคของช่างไฟรายย่อยเมื่อโซลาร์เซลล์ภาคเหนือบูม (2) ความเหลื่อมล้ำในตลาดโซลาร์ ใครรับผิดชอบคุณภาพและความเสี่ยง? ตอนที่แล้วเล่าว่าตลาดโซลาร์รูฟท็อปภาคเหนือกำลังเติบโต จากทั้งความต้องการของผู้บริโภค สถานการณ์โลก และนโยบายรัฐ โดยโครงการ "โซลาร์ภาคประชาชน" ที่เปิดเมื่อ 27 ตุลาคม อุดหนุนครัวเรือนละ 50,000 บาท แต่การติดตั้งต้องผ่านผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนกับการไฟฟ้า ตอนนี้ตามดูว่ารายเล็กและร้านอุปกรณ์ไฟฟ้าท้องถิ่นรับงานและแข่งกับรายใหญ่ได้แค่ไหน เงินอุดหนุนและสินเชื่อของรัฐส่วนใหญ่ไปอยู่ที่เจ้าของบ้านมากกว่าคนติดตั้ง ผู้ติดตั้งในโครงการต้องรับประกัน 7 ปีและวางหลักประกัน แต่ในตลาดนอกโครงการ เมื่อเกิดเคสติดตั้งไม่ได้มาตรฐาน เจ้าของบ้านต้องแบกความเสียหายเอง
โอกาสและอุปสรรคของช่างไฟรายย่อยเมื่อโซลาร์เซลล์ภาคเหนือบูม (1) ตลาดใหม่ที่รัฐปั้น กับคำถามว่าใครได้ประโยชน์ รัฐบาลเปิดโครงการ "โซลาร์ภาคประชาชน" เมื่อช่วงปลายเดือนตุลาคม 2569 อุดหนุนครัวเรือนละ 50,000 บาท ตั้งเป้า 1 ล้านครัวเรือน แต่การติดตั้งต้องผ่านผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนกับการไฟฟ้า ซึ่งต้องผ่านเกณฑ์ทั้งวิศวกร ฐานะการเงิน ทุนจดทะเบียน และต้องวางหลักประกันต่องาน - ทั้งนี้ตลาดโซลาร์รูฟท็อปในภาคเหนือกำลังขยายตัวจากแรงหนุนของภาครัฐ ทั้งมาตรการส่งเสริมการติดตั้ง การรับซื้อไฟฟ้าส่วนเกิน และสินเชื่อสนับสนุนครัวเรือน เชียงใหม่เป็นจังหวัดที่มีผู้ติดตั้งสูงที่สุดในภูมิภาค และทำให้หลังคาบ้านกลายเป็นพื้นที่เศรษฐกิจใหม่ที่เปิดโอกาสให้ช่างไฟและผู้รับเหมาในท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วม แต่การมีตลาดไม่ได้แปลว่าผู้รับเหมารายเล็ก และช่างอิสระจะได้ประโยชน์เท่ากัน เมื่อเงื่อนไขอย่างการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการที่ต้องมีวิศวกรและช่างผ่านการอบรม อาจเอื้อบริษัทขนาดใหญ่ที่มีเงินทุน เทคโนโลยี และเครือข่ายพร้อมกว่า รายงานชุดนี้จึงตามดูว่าผลประโยชน์จากตลาดที่รัฐช่วยสร้างขึ้นจะกระจายไปถึงคนตัวเล็กในท้องถิ่นได้จริงหรือไม่ และใครเป็นผู้แบกรับความเสี่ยงตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่ผู้รับเหมา ช่างติดตั้ง ไปจนถึงผู้บริโภค