
ข่าวสืบสวนจาก The Bureau of Investigative Journalism (TBIJ) พบขบวนการอินฟลูเอนเซอร์สายแม่บ้านในอังกฤษ ชักชวนแม่เลี้ยงเดี่ยวและคนทั่วไปให้หันมาเทรดทองคำกับโบรกเกอร์ Vantage Markets โดยอ้างว่าเป็นรายได้เสริมที่ทำได้จากที่บ้าน แต่แท้จริงแล้วเป็นการชวนไปเทรดผ่านบริษัทลูกที่จดทะเบียนบนเกาะวานูอาตู ซึ่งไม่มีใบอนุญาตและไม่ได้รับความคุ้มครองจากหน่วยงานการเงินของอังกฤษ ขณะที่ตัวอินฟลูฯ จะได้ค่าคอมมิชชันทุกครั้งที่มีการเทรด แม้ลูกค้าจะขาดทุนก็ตาม และข้อมูลภายในระบุว่าเกือบ 90% ของคนเทรดขาดทุน | ภาพจาก: TBIJ
หลังขับรถไปรับส่งลูกที่โรงเรียนกลับถึงบ้าน ลอเรน (Lauren) เปิดแล็ปท็อปขึ้นมาดูกราฟราคาที่ขึ้นลงและตัวเลขราคาที่กะพริบอยู่บนแพลตฟอร์มเทรดที่เธอใช้ประจำ ในอีกหน้าต่างหนึ่ง ข้อความจากเทรดเดอร์คนอื่นอวดผลกำไรล่าสุดของตัวเองว่า "แม่เลี้ยงเดี่ยวที่ทำงานประจำอยู่แล้วอย่างฉัน เรื่องนี้เปลี่ยนชีวิตได้เลย"
ขณะที่ราคาทองคำขึ้นลงอยู่บนหน้าจอ ลอเรนจับตาดูกลุ่มสนทนาทาง Telegram ที่เธอรับคำแนะนำมา เมื่อเคล็ดลับการเทรดล่าสุดปรากฏขึ้น เธอทำตามคำแนะนำทันที แต่ผลลัพธ์กลับไม่เป็นไปตามที่คาด
"ฉันได้แต่มองเงินหายไปเรื่อยๆ" เธอเล่าพร้อมทำมือชี้ลง "จาก 2 การเทรด ฉันขาดทุนไป 240 ปอนด์" ไม่ถึง 1 นาทีถัดมา ยอดขาดทุนของเธอเพิ่มขึ้นเป็นมากกว่า 400 ปอนด์
ลอเรนได้รู้จักกลุ่มสนทนาทาง Telegram นี้ผ่านทางเคท ริง (Kate Ring) หรือที่รู้จักกันในชื่อบัญชีออนไลน์ว่า Your Mate Ginger Kate ซึ่งโพสต์อวดผลตอบแทนจากการเทรดบน Instagram และเป็นคนที่ลอเรนรู้จักครั้งแรกในฐานะอินฟลูเอนเซอร์สายไลฟ์สไตล์และสุขภาพ ลอเรนกับเพื่อนๆ เคยนัดพบกันหลังเล่นโยคะเพื่อเปรียบเทียบผลจากผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่ริงทำเองขาย จนกระทั่งวิกฤตค่าครองชีพเริ่มส่งผลกระทบ อินฟลูเอนเซอร์คนโปรดของพวกเธอก็เริ่มชักชวนผู้ติดตามให้หันมาเทรดออนไลน์
"เธอเล็งเป้าไปที่กลุ่มแม่ๆ ที่อยากหารายได้ระหว่างเลี้ยงลูกไปด้วย" ลอเรนบอกกับทีมข่าว "ฉันอยากอยู่กับลูกชายให้เต็มที่ในฐานะพ่อแม่เลี้ยงเดี่ยว แต่ก็อยากมีรายได้เสริมด้วย ซึ่งจากที่เธอโพสต์ดูเหมือนจะเป็นรายได้เสริมที่เยอะมาก"
สิ่งที่พวกเธอไม่รู้คือ ริงเป็นหนึ่งในเครือข่ายระดับนานาชาติของกลุ่มที่เรียกว่านายหน้าแนะนำลูกค้า (introducing brokers หรือ IBs) ซึ่งได้ค่าคอมมิชชันจากลูกค้าใหม่ที่เทรดผ่านแพลตฟอร์มนอกชายฝั่งของ Vantage Markets ซึ่งไม่มีการคุ้มครองใดๆ แบบที่แพลตฟอร์มที่มีใบอนุญาตในสหราชอาณาจักรมีให้
การบันทึกเสียงลับที่ส่งถึงทีมข่าว TBIJ เผยให้เห็นว่าผู้สรรหาของ Vantage แนะนำอินฟลูเอนเซอร์รายหนึ่งซึ่งกำลังพิจารณาเป็น IB ให้โกหกเรื่องประวัติการเทรดของตัวเอง และนำคำแนะนำฟรีที่หาได้มาอ้างว่าเป็นของตัวเอง (ทีมข่าวไม่พบหลักฐานว่าอินฟลูเอนเซอร์รายใดที่กล่าวถึงในรายงานนี้ใช้วิธีการดังกล่าว) ผู้สรรหารายนี้ยังอธิบายด้วยว่า IBs ของ Vantage ทำกำไรจากทุกการเทรด ขณะที่ตัวเทรดเดอร์เองแทบทุกรายขาดทุน
กลุ่มเป้าหมายไม่ได้มีแค่แม่บ้านที่ทำงานจากที่บ้านเท่านั้น บุคคลที่เป็นที่ถกเถียงในสาย "manosphere" อย่าง HS TikkyTokky ก็เคยโปรโมต Vantage ให้ผู้ติดตามของตัวเองเช่นกัน และทอมมี โรบินสัน (Tommy Robinson) ก็ใช้การชุมนุม Unite the Kingdom เมื่อเดือนพฤษภาคม ชักชวนฝูงชนและผู้ชมออนไลน์ให้สแกนคิวอาร์โค้ด (QR code) ไปยัง Core Signals ซึ่งเป็นบริการให้คำแนะนำการเทรดที่ทำหน้าที่เป็นหนึ่งใน IBs ของ Vantage ด้วย โรบินสันยังโปรโมต Core Signals ผ่านบัญชีโซเชียลมีเดียของตัวเอง พร้อมโพสต์ที่ระบุว่า Vantage เป็น "โบรกเกอร์ที่ได้รับการกำกับดูแล น่าเชื่อถือ และปลอดภัย" (โรบินสันยืนยันว่าไม่เคยได้รับสิ่งตอบแทนใดๆ แม้ Core Signals จะเป็นผู้สนับสนุนการชุมนุมของเขาในภายหลังก็ตาม)
Vantage ถูกโปรโมตบนโซเชียลมีเดียโดยอินฟลูเอนเซอร์หลากหลายกลุ่ม อินฟลูเอนเซอร์เหล่านี้ไม่มีความเชี่ยวชาญด้านการเงิน จุดร่วมของพวกเขาคือฐานผู้ติดตามที่เชื่อใจ ซึ่งสามารถชักจูงให้เข้าสู่การเทรดเก็งกำไรได้
Vantage Markets ระบุว่าตัวเองเป็นหนึ่งในโบรกเกอร์เทรดออนไลน์รายใหญ่ที่สุดของโลก บริษัทโปรโมตตัวเองผ่านการเป็นผู้สนับสนุนแบรนด์ดังอย่าง Ferrari ขณะเดียวกันก็จ้างอินฟลูเอนเซอร์ให้ทำการตลาดให้ธุรกิจนอกชายฝั่งในประเทศที่บริษัทไม่มีใบอนุญาต ตัวอย่างเช่น แพลตฟอร์มที่ทั้งโรบินสันและริงส่งผู้ติดตามไปนั้น จดทะเบียนอยู่บนเกาะวานูอาตู และไม่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสหราชอาณาจักร
แนวทางดังกล่าวทำให้ธุรกิจที่ดำเนินการภายใต้แบรนด์ Vantage ถูกสั่งจ่ายค่าปรับก้อนใหญ่และคืนรายได้ในเนเธอร์แลนด์และแคนาดามาแล้ว ส่วนในสหราชอาณาจักร หน่วยงานกำกับดูแลธุรกิจการเงิน (Financial Conduct Authority: FCA) เตือนให้ลูกค้าหลีกเลี่ยงหน่วยธุรกิจที่จดทะเบียนในวานูอาตู
ตามข้อมูลบนเว็บไซต์ของ Vantage บริษัทดำเนินธุรกิจโบรกเกอร์ระดับโลกผ่านหลายบริษัทในเครือ รวมถึงหน่วยธุรกิจที่มีใบอนุญาตในวานูอาตูและหน่วยธุรกิจที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสหราชอาณาจักร
บริษัทในสหราชอาณาจักรที่ใช้โดเมน vantagemarkets.co.uk ชี้แจงกับทีมข่าวว่าเป็นนิติบุคคลแยกต่างหาก ไม่ได้ดำเนินการ ควบคุม หรือรับผิดชอบต่อ Vantagemarkets.com หน่วยธุรกิจนอกชายฝั่ง นายหน้าแนะนำลูกค้า การตลาด หรือขั้นตอนรับลูกค้าใหม่ของบริษัทดังกล่าว
ธุรกิจนอกชายฝั่งของ Vantage, โรบินสัน, Core Signals และริง ไม่ตอบกลับคำขอความเห็นจากทีมข่าว ส่วนริงและเอ็มมา เทีย (Emma Tia) ปิดบัญชีโซเชียลมีเดียบางส่วนหลังทีมข่าวติดต่อไป
"ทำเหมือนทำได้ จนกว่าจะทำได้จริง"
ลอเรนไม่ใช่ผู้หญิงคนเดียวที่ขาดทุนกับ Vantage ผู้เสียหายบางคนไม่กล้าบอกคู่ของตัวเองและอายเกินกว่าจะบอกเพื่อน จึงเริ่มโพสต์ออนไลน์เพื่อเปรียบเทียบประสบการณ์กัน และพบว่าหลายคนถูกชักชวนเข้าสู่แพลตฟอร์มนี้โดยอินฟลูเอนเซอร์ออนไลน์
อินฟลูเอนเซอร์ส่วนใหญ่เหล่านี้สร้างฐานผู้ติดตามด้วยวิธีที่แตกต่างกัน บางคนแชร์เคล็ดลับสุขภาพหรือใช้กระแสบน TikTok บางคนประสบความสำเร็จจากธุรกิจขายตรงหลายชั้น (multi-level marketing) ที่มีข้อครหา ก่อนจะเปลี่ยนจากขายผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมาเป็นชักชวนเทรดทองคำ เมื่อยอดขายเดิมเริ่มลดลง
ทีมข่าวพบหลักฐานว่า "mumpreneur" 5 คนแยกกันชักชวนผู้ติดตามให้นำเงินไปลงทุนกับ Vantage โดยอ้างผลตอบแทนสูงเกินจริง และให้คำแนะนำการเทรดผ่านกลุ่มสนทนาที่ตั้งชื่อว่า "the trading lounge" หรือ "the golden thread" ในจำนวนนี้มีคริสทีน เลเวอร์ (Christine Lever) อินฟลูเอนเซอร์สายคุณแม่อีกรายที่ชักชวนผู้ติดตามเข้าสู่ Vantage เช่นกัน เช่นเดียวกับเทีย ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะ "ราชินีเครื่องสำอาง"
ยูทูบเบอร์รายหนึ่งระบุว่า Vantage ยังถูกโปรโมตโดยแฮร์ริสัน ซัลลิแวน (Harrison Sullivan) หรือที่รู้จักในชื่อ HS TikkyTokky ซึ่งปรากฏตัวในสารคดีเกี่ยวกับ manosphere ของหลุยส์ เธอรูซ์ (Louis Theroux) เมื่อไม่นานนี้ วิดีโอที่โพสต์เมื่อปีก่อนอ้างว่าแสดงให้เห็นสายสนับสนุนทาง Telegram ของซัลลิแวนชักชวนผู้ที่สนใจเทรดให้ไปที่ VantageFX.com ซึ่งเป็นชื่อเดิมของ Vantage Markets
แทนที่จะชักชวนลูกค้าในสหราชอาณาจักรไปยังธุรกิจของ Vantage ที่ได้รับอนุญาตจาก FCA คนเหล่านี้ทั้งหมดกลับชักชวนผู้ติดตามไปยังบริษัทนอกชายฝั่งของ Vantage ซึ่งลูกค้าจะไม่ได้รับการคุ้มครองแบบที่มาพร้อมกับการเทรดผ่านบริษัทที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสหราชอาณาจักร
ผู้ที่สมัครสมาชิกจะถูกแนะนำให้เทรดสัญญาซื้อขายส่วนต่างราคา (Contracts for Difference หรือ CFD) ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่มีความเสี่ยงสูง เปิดให้นักลงทุนเดิมพันทิศทางราคาสินทรัพย์ว่าจะขึ้นหรือลง เมื่อปีก่อน FCA เตือนว่า "finfluencer" หรืออินฟลูเอนเซอร์สายการเงิน มักให้สัญญาผลตอบแทนที่ไม่สมจริง หากผู้ติดตามทำตามการเทรดของตน ลงทุนในบัญชีที่มีคนบริหารให้ หรือจ่ายเงินเพื่อรับเคล็ดลับการเทรดรายวัน
หน่วยงานดังกล่าวยังระบุว่าได้เพิ่มความเข้มงวดในการบังคับใช้กฎหมายกับ finfluencer ในช่วง "สัปดาห์ปฏิบัติการ" เมื่อไม่นานนี้ ทั้งดำเนินคดีกับอินฟลูเอนเซอร์ ออกคำเตือน และขอให้ลบโฆษณาที่ผิดกฎหมายบนโซเชียลมีเดียมากกว่า 1,200 ชิ้น
การบันทึกเสียงลับที่ส่งถึงทีมข่าว TBIJ แสดงให้เห็นแนวทางที่ Vantage ใช้ดึงดูดลูกค้าใหม่ ในบทสนทนากับวิกตอเรีย เลธัม-ฮอลล์ (Victoria Latham-Hall) นักเขียนและผู้เชี่ยวชาญด้านการเปิดโปงกลโกง ซึ่งปลอมตัวเป็นผู้ที่สนใจเป็น IB ผู้สรรหาของ Vantage แนะนำวิธีปลอมประวัติการเทรดส่วนตัว นำคำแนะนำฟรีมาอ้างเป็นของตัวเอง และโกหกผู้ติดตามเรื่องความสำเร็จของตัวเองบนแพลตฟอร์ม
จากนั้นผู้สรรหารายนี้อธิบายวิธีขายต่อว่า "ไปบอกคนอื่นว่า 'ดูสิทุกคน ฉันเจอวิธีทำเงินได้สัปดาห์ละ 2,000 ปอนด์ ฉันดีใจมาก จะไปซื้อกระเป๋า Chanel ให้ตัวเอง'"
ผู้สรรหารายนี้ยังบอกด้วยว่า อินฟลูเอนเซอร์รายอื่นในเครือข่ายของ Vantage เพียงแค่ขายภาพไลฟ์สไตล์หรูหรา ผู้หญิงในดูไบโพสต์ภาพร้านอาหารและโรงแรมหรูบนโซเชียลมีเดีย อ้างว่าเป็นหลักฐานว่าการเทรดทำให้พวกเธอร่ำรวย
"คนทั่วไปมักตัดสินจากภาพผิวเผินเวลาเจอเรื่องไร้สาระบนโซเชียลมีเดีย [อินฟลูเอนเซอร์] แค่โพสต์รูปสวยๆ คู่กับรถ Lamborghini หรือ Rolls-Royce จากนั้นก็แสดงให้เห็นว่าตัวเองมีชีวิตที่ดีมาก คนก็จะยิ่งเชื่อใจและจ่ายเงินให้มากขึ้นเรื่อยๆ" เขากล่าว
เขายอมรับว่าความเป็นจริงสำหรับผู้ที่สมัครสมาชิกนั้นแตกต่างออกไปมาก "เราเปลี่ยนตัวเลขสถิติไม่ได้" เขากล่าว "และสถิติบอกว่าเกือบ 90% ของโพซิชันที่เปิดไว้จะถูกปิดด้วยผลขาดทุน"
ถึงอย่างนั้น ผลกำไรที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราวก็มากพอจะดึงให้ผู้ใช้กลับมาเทรดซ้ำ ซึ่งเป็นผลดีต่อ IBs ที่ได้ค่าตอบแทนทุกครั้งที่ลูกค้าปิดการเทรด ไม่ว่าผลจะเป็นกำไรหรือขาดทุน
คำเตือนจากทั่วโลก
Vantage วางภาพลักษณ์ตัวเองว่าเป็นช่องทางเข้าสู่ตลาดการเงินที่เชื่อถือได้สำหรับเทรดเดอร์มากกว่า 5 ล้านคนทั่วโลก แต่ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา หน่วยงานกำกับดูแลใน 6 ประเทศเคยออกคำเตือนหรือดำเนินการกับธุรกิจภายใต้แบรนด์ Vantage ในข้อกล่าวหาเรื่องดำเนินธุรกิจโดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่ปฏิบัติตามคำขอของหน่วยงานกำกับดูแล
ในปี 2024 หน่วยงานกำกับดูแลในเนเธอร์แลนด์พบกลยุทธ์การสรรหาลูกค้าที่คล้ายคลึงกับกลยุทธ์ที่ใช้ชักชวนลอเรนอย่างมาก การตรวจสอบพบว่า Vantage ซึ่งไม่มีใบอนุญาตดำเนินธุรกิจในประเทศ ได้ว่าจ้างผู้โปรโมตท้องถิ่นทำการตลาดให้แบรนด์ จ่ายค่าคอมมิชชันอัตราสูงสุดให้ IBs สำหรับลูกค้าชาวดัตช์ทุกคนที่ชักชวนเข้ามา และยังเปิดเว็บไซต์เวอร์ชันภาษาดัตช์ด้วย
บริษัทถูกปรับ 100,000 ยูโรในปี 2024 และถูกปรับเพิ่มอีก 500,000 ยูโรในปีถัดมา จากการปฏิเสธส่งมอบรายละเอียดข้อตกลงซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ในแคนาดา บริษัท 2 แห่งที่ดำเนินธุรกิจภายใต้แบรนด์ Vantage ยอมจ่ายค่าปรับ 600,000 ดอลลาร์แคนาดา และคืนรายได้ 3 ล้านดอลลาร์สหรัฐที่ทำได้ หลังหน่วยงานกำกับดูแลกล่าวหาว่าขายบริการทางการเงินโดยไม่ได้รับอนุญาตในพื้นที่
คำเตือนลักษณะเดียวกันเกิดขึ้นในสเปนและเดนมาร์ก โดยหน่วยงานกำกับดูแลของเดนมาร์กชี้ให้เห็นการโปรโมตผ่าน finfluencer ส่วนหน่วยงานกำกับดูแลของอิตาลีดำเนินการเข้มงวดกว่านั้น ด้วยการสั่งบล็อกเว็บไซต์นอกชายฝั่งของ Vantage เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกค้าชาวอิตาลีที่ไม่รู้ตัวถูกชักจูงเข้าสู่บริษัทในวานูอาตูที่มีการกำกับดูแลหละหลวม
FCA ชี้แจงกับทีมข่าวว่าไม่แสดงความเห็นต่อกรณีเฉพาะเจาะจง แต่ระบุว่าจะพิจารณาผลการสืบสวนของทีมข่าว และกำลัง "ตอบโต้" แพลตฟอร์มเทรดออนไลน์ที่ไม่ได้รับการกำกับดูแล
ฟีโอนา แม็กคินนอน-มิลเลอร์ (Fiona Mackinnon-Miller) หัวหน้าฝ่ายดูแลเรื่องกลโกงของ FCA ให้สัมภาษณ์กับทีมข่าวโดยตรงว่า ผู้บริโภคต้องถามตัวเองว่าแพลตฟอร์มที่ใช้อยู่นั้นได้รับอนุญาตจริงหรือไม่
"เพราะถ้าไม่ได้รับอนุญาต ฉันไม่แน่ใจว่าผู้บริโภคจะรู้ตัวว่าไม่มีการคุ้มครองใดๆ อยู่เลย ทำให้มีความเสี่ยงสูงขึ้นไปอีกที่จะสูญเงิน และผู้บริโภคจะไม่ได้รับเงินคืนแม้แต่บางส่วนผ่านหน่วยงานกำกับดูแล"
แม็กคินนอน-มิลเลอร์บอกว่าสิ่งที่ FCA กังวลที่สุดคือการที่บุคคลเหล่านี้มีฐานผู้ติดตามที่ไม่มีทางเลือกอื่น (captive audience) อยู่ในกลุ่มวัยรุ่น โดยผู้ติดตามส่วนใหญ่ระบุว่าจะทำตามคำแนะนำของอินฟลูเอนเซอร์
หลังเห็นเงินของตัวเองหายไปกับ Vantage ลอเรนบอกว่าส่วนที่ยากที่สุดคือการคิดถึงว่าเงินก้อนนั้นน่าจะเอาไปใช้เพื่อลูกชายได้ เธอบอกว่าประสบการณ์นี้สอนให้เธอ "เชื่อใจคนอื่นอย่างระมัดระวังมากขึ้น"
"ย้อนกลับไปดู พวกเขาก็แค่เซลส์ที่ชักชวนให้เทรดตามสิ่งที่เห็นบนโซเชียลมีเดีย ไม่มีเทรดเดอร์มืออาชีพจริงๆ อยู่เบื้องหลังเลย ฉันมอบทั้งความเชื่อใจและเงินของฉันให้คนพวกนี้ไป"
สิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป
แม็กคินนอน-มิลเลอร์จาก FCA บอกกับทีมข่าวว่าหน่วยงานพบ "ตัวอย่างจำนวนมากที่อินฟลูเอนเซอร์ทรยศความไว้วางใจของผู้ติดตาม" และระบุว่าจะเดินหน้าดำเนินการกับผู้ที่ทำให้ผู้ติดตามของตัวเองเสี่ยงสูญเสียเงิน เธอเสริมว่า FCA จะพิจารณาผลการสืบสวนของทีมข่าวด้วย ทีมข่าวจะรายงานเรื่องนี้ต่อไปว่าใครได้ประโยชน์จากการเทรดออนไลน์ที่มีความเสี่ยงสูง และใครเป็นฝ่ายเสียหาย ผู้ที่มีข้อมูลสามารถติดต่อได้ที่ info@thebureauinvestigates.com
ทีมข่าว TBIJ ผู้ร่วมรายงาน: Chrissie Giles, Alex Hess, Lawrence Marzouk, Lydia Morrish, Angela Milovojevic, Nathaniel Peutherer, Effie Webb และ Franz Wild การทำงานของ TBIJ ได้รับทุนสนับสนุนจากหลายแหล่ง โดยผู้ให้ทุนไม่มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจด้านบรรณาธิการหรือเนื้อหาข่าวแต่อย่างใด
www.facebook.com/tcijthai
ป้ายคำ

