กระทรวงพาณิชย์ชี้แจงความร่วมมือภาคเอกชนไทย-สหรัฐฯ นำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ย้ำยังอยู่ภายใต้มาตรการรัฐที่กำหนดให้ต้องซื้อผลผลิตในประเทศก่อน ผู้รวบรวมในพื้นที่ 5 จังหวัด ต้องรับซื้อข้าวโพดที่ความชื้น 30% จากเกษตรกรในราคาไม่ต่ำกว่ากิโลกรัมละ 7.05 บาท และโรงงานอาหารสัตว์ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ต้องรับซื้อข้าวโพดที่ความชื้น 14.5% ในราคาไม่ต่ำกว่ากิโลกรัมละ 9.80 บาท พร้อมกำกับดูแลไม่ให้กระทบเสถียรภาพราคาสินค้าเกษตรและเกษตรกรไทย

สำนักข่าวไทย รายงานเมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 ว่า นายกรนิจ โนนจุ้ย โฆษกกระทรวงพาณิชย์เปิดเผยถึงกระแสข่าวเกี่ยวกับการนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์จากสหรัฐอเมริกาปริมาณ 1 ล้านตันว่า ยังมีข้อมูลหลายส่วนคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง โดยความร่วมมือดังกล่าวเป็นการลงนามระหว่างภาคเอกชนไทยกับสหรัฐฯ เพื่อสร้างความมั่นคงด้านวัตถุดิบอาหารสัตว์ และเพิ่มทางเลือกการนำเข้าจากแหล่งใหม่

ทั้งนี้ ประเทศไทยมีความต้องการใช้ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ปีละประมาณ 9 ล้านตัน แต่ผลิตได้ในประเทศเพียงประมาณ 5 ล้านตัน ทำให้ยังต้องพึ่งการนำเข้าและวัตถุดิบทดแทนเพิ่มเติมอีกประมาณ 4 ล้านตันต่อปี โดยที่ผ่านมาไทยมีการนำเข้าจากประเทศเพื่อนบ้าน รวมถึงใช้วัตถุดิบอื่น เช่น ข้าวสาลี เพื่อรองรับความต้องการของอุตสาหกรรมอาหารสัตว์

นายกรนิจ กล่าวว่า การนำเข้าวัตถุดิบอาหารสัตว์ยังอยู่ภายใต้มาตรการกำกับดูแลอย่างเข้มงวด โดยผู้ประกอบการต้องรับซื้อผลผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในประเทศให้หมดก่อน รวมถึงต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขด้านราคาที่รัฐกำหนดได้แก่ ผู้รวบรวมในพื้นที่ 5 จังหวัด ต้องรับซื้อข้าวโพดที่ความชื้น 30% จากเกษตรกรในราคาไม่ต่ำกว่ากิโลกรัมละ 7.05 บาท และโรงงานอาหารสัตว์ในกรุงเทพฯ และปริมณฑล ต้องรับซื้อข้าวโพดที่ความชื้น 14.5% ในราคาไม่ต่ำกว่ากิโลกรัมละ 9.80 บาท

โฆษกกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า ปัจจุบันปริมาณการนำเข้าข้าวโพดจากประเทศเพื่อนบ้านลดลง หลังรัฐบาลบังคับใช้มาตรการนำเข้าข้าวโพดปลอดการเผาตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 เพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 ขณะเดียวกันสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางยังส่งผลให้ต้นทุนข้าวสาลีและวัตถุดิบอาหารสัตว์อื่นปรับตัวสูงขึ้น ทำให้ภาคเอกชนจำเป็นต้องหาแหล่งนำเข้าวัตถุดิบเพิ่มเติม เพื่อป้องกันภาวะขาดแคลนและรักษาความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมปศุสัตว์ไทย

นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์ยังได้หารือร่วมกับสมาคมโรงสีข้าวไทย เพื่อดูแลไม่ให้การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ส่งผลกระทบต่อราคารำข้าว ปลายข้าว และราคาข้าวเปลือกของเกษตรกร โดยยืนยันว่า​ จะร่วมกันกำกับดูแลห่วงโซ่อุปทานอาหารสัตว์ให้เกิดความสมดุล

สำหรับการนำเข้าสินค้าเกษตรนั้น กรมวิชาการเกษตรเป็นหน่วยงานหลักในการกำหนดมาตรการตรวจสอบและควบคุมศัตรูพืช ผ่านระบบพิธีสาร การตรวจสอบย้อนกลับ และการสุ่มตรวจสินค้าทุกล็อต ณ ด่านนำเข้า เพื่อป้องกันผลกระทบต่อระบบนิเวศและเกษตรกรภายในประเทศ

ทั้งนี้ การนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในส่วนที่เกินโควตา 1 ล้านตัน จะถูกจัดเก็บภาษีนำเข้าสูงถึงร้อยละ 72 และค่าธรรมเนียมอีก 180 บาทต่อตัน ทำให้ต้นทุนแข่งขันกับวัตถุดิบในประเทศได้ยาก