รายงานสืบสวนของ ICIJ เปิดเผยหลักฐานจากสององค์กรสิ่งแวดล้อม RAN และ EIA ที่พบความเชื่อมโยงด้านการค้า บุคลากร และโลจิสติกส์ระหว่าง First Resources กับ KAS Group และ FAP Agri ซึ่งถูกกล่าวหาว่าถางป่าในอินโดนีเซียกว่า 9,300 เฮกตาร์ รวมถึงพื้นที่อาศัยของสัตว์ใกล้สูญพันธุ์ นักวิจัยตั้งข้อสงสัยว่าเครือข่ายธุรกิจดังกล่าวอาจเปิดทางให้น้ำมันปาล์มที่เกี่ยวข้องกับการทำลายป่าเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานที่อ้างว่ายั่งยืน ขณะที่ First Resources ยืนยันปฏิเสธข้อกล่าวหา | ภาพจาก: ICIJ

เมื่อควันพิษจากไฟป่าลอยปกคลุมอินโดนีเซียและประเทศเพื่อนบ้านอีกครั้ง สายตาของนักเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมก็จับจ้องไปที่ผู้ผลิตน้ำมันปาล์มรายใหญ่ที่สุดรายหนึ่งของโลก นั่นคือ First Resources กลุ่มธุรกิจสัญชาติสิงคโปร์ในเครือตระกูลมหาเศรษฐี Fangiono ที่ดูแลสวนปาล์มน้ำมันกว่า 270,000 เฮกตาร์

รายงานที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2026 โดยเครือข่ายนักข่าวสืบสวนสอบสวน ICIJ ระบุว่า องค์กร Rainforest Action Network (RAN) และ Environmental Investigation Agency (EIA) รวบรวมหลักฐานใหม่ที่ชี้ว่า First Resources มี "ความเชื่อมโยงด้านการดำเนินงาน การค้า บุคลากร และโลจิสติกส์" กับบริษัทผู้ผลิตปาล์มน้ำมันในอินโดนีเซียที่ถูกกล่าวหาว่าทำลายป่า ทั้งที่บริษัทปฏิเสธมาตลอด

ตามรอยรถบรรทุกและเรือบรรทุก

นักวิจัยไม่ได้อาศัยเพียงเอกสาร แต่ลงพื้นที่ตาม รถบรรทุกและเรือบรรทุก จนพบว่าโรงขนถ่ายที่ตระกูล Fangiono ควบคุมถูกใช้ขนถ่ายและส่งต่อน้ำมันปาล์มดิบจากโรงงานของ 3 บริษัท ได้แก่ First Resources, KAS Group และ FAP Agri ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ทางการค้าที่ใกล้ชิดกัน พนักงานของบริษัทเหล่านี้ที่ถูกสัมภาษณ์ยังยืนยันว่าบริษัทมีความเกี่ยวข้องกัน

หลักฐานอีกชิ้นมาจากเอกสารศาลในคดีที่ KAS Group ยื่นฟ้องเมื่อปี 2022 ซึ่งมีคำให้การของพนักงานว่ามีการขนน้ำมันปาล์มของ KAS ไปยังกิจการของ First Resources เป็นประจำ ขณะที่ไฟล์บัญชีภายในลงวันที่เมษายน 2024 ที่นักวิจัยได้มา ดูเหมือนจะระบุทั้งสามบริษัทเป็น “related parties” (ฝ่ายที่เกี่ยวข้องกัน) และแสดงการซื้อขายระหว่างกันอย่างใกล้ชิด

"บริษัทเงา" ที่ซ่อนอยู่หลังหมู่เกาะบริติชเวอร์จิน

KAS Group ดำเนินงานในหลายจังหวัดของอินโดนีเซีย มีพนักงานราว 15,000 คน ที่ดินราว 70,000 เฮกตาร์ และโรงงานน้ำมันปาล์ม 6 แห่ง ตามที่นักวิจัยตรวจสอบจากประกาศรับสมัครงานและฝึกอบรม แต่ข้อมูลความเป็นเจ้าของถูกซ่อนไว้หลังบริษัทเปลือกที่จดทะเบียนในหมู่เกาะบริติชเวอร์จิน ซึ่งเป็นเขตอำนาจรัฐที่ขึ้นชื่อเรื่องการปกปิดข้อมูล โดยบริษัทถูกควบคุมบนกระดาษโดยนักธุรกิจที่แทบไม่มีโปรไฟล์สาธารณะ ซึ่งนักวิจัยระบุว่าเป็นผู้ใกล้ชิดของตระกูล Fangiono

ภาพถ่ายดาวเทียมที่นำมาวิเคราะห์ชี้ว่า KAS Group และ FAP Agri ถางป่าไปมากกว่า 9,300 เฮกตาร์ ระหว่างปี 2021–2026 รวมถึงพื้นที่อาศัยของ ชะนีเทาตะวันออก (Eastern Grey Gibbon) สัตว์ใกล้สูญพันธุ์

EIA ยังพบอีกว่า สัมปทานที่ดินในเขต South Sorong ที่ First Resources ขายออกไปเมื่อปี 2025 กับบริษัทขนส่งทางเรือที่เกี่ยวข้องกับ First Resources มี "เจ้าของที่แท้จริง" รายเดียวกัน คือนิติบุคคลที่จดทะเบียนในหมู่เกาะบริติชเวอร์จินเช่นกัน ซึ่ง Ben Melling นักวิเคราะห์ของ EIA บอกว่าทำให้เกิด "คำถามสำคัญว่าการขายสินทรัพย์ครั้งนั้นแยกขาดจากกันจริงหรือไม่"

ใบรับรอง "ยั่งยืน" ที่ถูกตั้งคำถาม

First Resources ประกาศเลิกทำลายป่าในห่วงโซ่อุปทานตั้งแต่ปี 2015 และปัจจุบันสวนปาล์มกว่าครึ่งได้รับการรับรองจาก Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO) องค์กรรับรองแบบสมัครใจ ซึ่งบริษัทมักใช้ดึงดูดผู้ให้กู้ นักลงทุน และลูกค้าที่ยึดหลัก ESG ในฐานะบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์สิงคโปร์ บริษัทต้องส่งรายงานความยั่งยืน แต่รายงานนี้ ไม่ต้องผ่านการตรวจสอบจากบุคคลที่สามอิสระ ช่องโหว่ที่ ICIJ เคยชี้ไว้ในโครงการ Deforestation Inc.

RAN ระบุว่าบริษัทขายผลิตภัณฑ์ให้ Cargill และผู้แปรรูปอาหารรายใหญ่รายอื่น ๆ และกล่าวหาว่า First Resources "ฟอก" น้ำมันปาล์มจากผู้ผลิตที่เกี่ยวข้องกับการสูญเสียป่าเข้าสู่ตลาดโลกที่อ้างว่ายั่งยืน

เมื่อปีที่แล้ว RSPO พบว่า First Resources ละเมิดกฎด้านความโปร่งใสและสั่งพักสมาชิกภาพชั่วคราว แต่ไม่ได้บังคับให้ถือว่าผู้ผลิตที่ถูกสงสัยเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มเดียวกัน

"คณะกรรมการร้องเรียนของ RSPO ตัดสินผิดพลาด และปล่อยให้เกิดการฟอกน้ำมันปาล์มที่เกี่ยวข้องกับการทำลายป่าอย่างชัดเจน" — Alex Helan นักวิจัยอาวุโสของ RAN

Helan ระบุด้วยว่า แม้การทำลายป่าในอินโดนีเซียลดลงในทศวรรษที่ผ่านมา จากแรงกดดันของตลาดที่ต้องการสินค้าปลอดการทำลายป่าและการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มขึ้น แต่ความก้าวหน้านี้กำลังถูกบ่อนทำลายด้วย "กลยุทธ์ซ่อนหาผ่านโครงสร้างบริษัท" ที่ซับซ้อน

เสียงปฏิเสธจากฝั่งบริษัท

First Resources ปฏิเสธข้อกล่าวหา โดยยืนยันว่าดำเนินงานตามกฎหมาย และ "ไม่มีห่วงโซ่อุปทานน้ำมันปาล์มดิบที่ประสานงาน บูรณาการ หรือปะปนกัน" กับผู้ผลิตในอินโดนีเซียที่ถูกอ้างถึงในรายงาน FAP Agri ปฏิเสธการกระทำผิดเช่นกัน ส่วน KAS Group ไม่ตอบคำขอความเห็น

ไม่ใช่ครั้งแรก

ปี 2024 First Resources เคยปฏิเสธข้อกล่าวหาจาก The Gecko Project พันธมิตรของ ICIJ ที่เชื่อมโยงกลุ่มธุรกิจนี้กับบริษัทที่ปัจจุบันชื่อ Kalimantan Agro Sejahtera (KAS) และบริษัทปาล์มน้ำมันที่ถูกกล่าวหาว่าทำลายป่าบนเกาะบอร์เนียว ซึ่งส่งผลให้แบรนด์ต่าง ๆ ถอนตัวจากการซื้อสินค้าของบริษัทในเวลานั้น

Melling สรุปว่า ผู้ซื้อ นักลงทุน และองค์กรรับรอง "ต้องเพิ่มความเข้มข้นในการตรวจสอบสถานะ (due diligence)"

ที่มา:
New evidence links Singapore palm oil giant to Indonesian deforesters, despite denials (Scilla Alecci, ICIJ, 29 October 2026)