สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ (สลช.) ออกแนวปฏิบัติอนุโลมให้นักเรียนสวมชุดลำลอง เช่น ชุดนักเรียนหรือชุดพลศึกษา ร่วมกับผ้าผูกคอและหมวกลูกเสือแทนเครื่องแบบเต็มรูปแบบ เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายของผู้ปกครองท่ามกลางวิกฤตพลังงาน โดยโรงเรียนสามารถใช้ดุลยพินิจตามบริบทของตนเองได้ทันที อย่างไรก็ตาม งานพิธีสำคัญยังต้องใช้เครื่องแบบเต็มรูปแบบ และแนวทางนี้เป็นการผ่อนปรนชั่วคราวจนกว่าร่างกฎกระทรวงเครื่องแบบลูกเสือฉบับใหม่จะมีผลบังคับใช้

14 พฤษภาคม 2569 นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รมว.ศึกษาธิการ เปิดเผยว่า ในการประชุมผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ที่ประชุมได้หารือถึงมาตรการลดภาระค่าใช้จ่ายผู้ปกครองนักเรียน ท่ามกลางสถานการณ์วิกฤตพลังงาน โดยหนึ่งในประเด็นที่ถูกสอบถามมากคือ แนวทางการแต่งกายและการจัดกิจกรรมลูกเสือ–เนตรนารี ว่าจะดำเนินการอย่างไรให้สอดคล้องกับนโยบายลดภาระค่าใช้จ่าย และไม่ขัดต่อระเบียบของสถานศึกษา โดยกรณีเครื่องแบบลูกเสือ–เนตรนารีนั้น ยังคงต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบหลักของกิจการลูกเสือ อย่างไรก็ตาม จากข้อกังวลเรื่องภาระค่าใช้จ่าย สำนักงานลูกเสือแห่งชาติ (สลช.) ได้แจ้งแนวปฏิบัติให้สถานศึกษาสามารถใช้ดุลยพินิจผ่อนปรนได้ โดยอนุโลมให้นักเรียนสวมเครื่องแต่งกายชุดลำลองร่วมกับผ้าผูกคอและหมวกลูกเสือแทนเครื่องแบบเต็มรูปแบบ ส่วนกิจกรรมเชิงพิธีการต่างๆ จะเน้นการจัดเฉพาะกองเกียรติยศของโรงเรียนเท่านั้นซึ่งจะมีเด็กในกองเกียรติยศประมาณ 30 คน

ด้านนายวรัท พฤกษาทวีกุล รองปลัด ศธ. ทำหน้าที่เลขาธิการ สลช. กล่าวว่า เนื่องจากขณะนี้ สลช.อยู่ระหว่างการจำทำร่างกฎกระทรวง ว่าด้วยเครื่องแบบและการแต่งกายลูกเสือ พ.ศ.... ซึ่งเป็นการดำเนินการตามมติคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 18 เม.ย. 2568 ที่กำหนดให้การแต่งกายลูกเสือ มีความยืนหยุ่น คล่องตัวเหมาะสม และสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ต่างๆ โดยเน้นความประหยัด คุ้มค่า แต่ยังคงไว้ซึ่งอุดมการณ์ ธรรมเนียมปฏิบัติ และพิธีการของลูกเสือ ซึ่งขณะนี้ยังอยู่ระหว่างกระบวนการตรวจพิจารณาของคณะกรรมการกฤษฎีกา ดังนั้น ในระหว่างนี้ สลช.จึงให้สถานศึกษาต่างๆ ดำเนินการตามแนวปฏิบัติการแต่งกายเครื่องแบบลูกเสือเนตรนารี ในสถานศึกษาที่เคยแจ้งไปเมื่อวันที่ 23 เม.ย. 2568 ต่อไปได้ทันทีตามความเหมาะสมและบริบทของแต่ละสถานศึกษา

“สำหรับ แนวทางการแต่งเครื่องแบบลูกเสือ มีดังนี้ 1.การแต่งเครื่องแบบลูกเสือ เนตรนารี ทุกประเภทสามารถใช้เครื่องแบบลำลอง เช่น ชุดนักเรียน ชุดพลศึกษา หรือชุดอื่นๆ ตามที่สถานศึกษากำหนด ร่วมกับผ้าผูกคอลูกเสือและหมวกของลูกเสือตามประเภทนั้นๆ ในการฝึกอบรมและการจัดกิจกรรมลูกเสือ เนตรนารีตามหลักสูตร ทั้งในและนอกสถานศึกษา รวมถึงการอยู่ค่ายแรมคืน โดยแนวทางดังกล่าวเป็นการผ่อนปรนเพื่อความเหมาะสม มิใช่การยกเลิกเครื่องแบบลูกเสือ โดยให้ผู้อำนวยการลูกเสือโรงเรียน ผู้กำกับกองลูกเสือ ร่วมกันพิจารณากำหนดแนวทางการแต่งกายให้เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษา โดยคำนึงถึงความพร้อมของผู้ปกครอง การไม่สร้างภาระเกินสมควรแก่ผู้เรียนและครอบครัว การรักษาระเบียบวินัยและภาพลักษณ์ของกิจการลูกเสือ 2. การแต่งเครื่องแบบในโอกาสสำคัญ การเข้าร่วมงานรัฐพิธี เช่น วันเฉลิมพระชนมพรรษา หรือพิธีการสำคัญทางการลูกเสือ เช่น วันคล้ายวันสถาปนาคณะลูกเสือแห่งชาติ วันสมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า ให้ใช้เครื่องแบบลูกเสือตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2510) โดยสถานศึกษาอาจพิจารณามอบหมายตัวแทนลูกเสือ เนตรนารี เข้าร่วมงานตามความเหมาะสม ซึ่งการดำเนินการทั้ง 2 ข้อนี้ ให้สถานศึกษาสามารถดำเนินการได้ จนกว่าร่างกฎกระทรวงว่าด้วยเครื่องแบบและการแต่งกายลูกเสือ พ.ศ. .... มีผลบังคับใช้” เลขาธิการ สลช. กล่าว